Skorları nasıl hesaplıyoruz?

Temiz, ürün ambalajındaki üretici beyanlarını okur ve açık akademik standartlara göre değerlendirir. Bu sayfa, kullandığımız tüm yöntemleri ve sınırlamaları şeffaf biçimde açıklamak için yazılmıştır.

Genel İlkeler

Her ürün için değerlendirme yaparken üç ana kaynaktan besleniriz:

• Üretici paket beyanı — Üreticinin ambalajda yazmak zorunda olduğu içerik listesi, beslenme tablosu ve sertifikasyon bilgileri.
• Açık akademik standartlar — NOVA sınıflandırması, EFSA katkı maddeleri listesi, Diyanet İşleri Başkanlığı içtihadı, Türk Pediatri Kurumu rehberleri gibi peer-reviewed veya kamu otoritesi onaylı kaynaklar.
• Türkiye'ye özgü doğrulama — Helal sertifikasyon kuruluşlarının kamuya açık verileri, Türk Gıda Kodeksi.

Temiz'in kendi sübjektif yorumu değerlendirmeye dahil edilmez.

Üç Modumuz

Temiz üç farklı analiz modu sunar. Her modun kendine özgü bir değerlendirme mantığı vardır. Aşağıda her modun gerçek çalışma mantığını açıklıyoruz.

Helal Modu

Hedef kitle: Helal hassasiyeti olan kullanıcılar.

Nasıl çalışır:

Helal modu ürünü iki ana boyutta değerlendirir:

• İçerik sınıflandırması — Ürünün içerik listesindeki her bileşen, üç kategoriden birine atanır. HARAM: domuz türevi (jelatin, gliserin, mono/digliserid kaynağı domuz olduğu kesin), alkol türevi katkı maddeleri ve benzeri kesin haram bileşenler. ŞÜPHELİ: kaynağı belirsiz jelatin, kaynağı belirtilmemiş mono/digliseridler (E-471, E-472), kaynağı belirsiz emülgatörler ve benzeri içtihadi tartışmalı bileşenler. HELAL: bitkisel kaynaklı veya kesin helal olduğu belirlenmiş bileşenler. Sınıflandırma listemiz Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Hanefi ve Şafii fıkıh içtihadına dayanır.
• Sertifikasyon ipucu — Üretici ambalajda GİMDES, TSE Helal veya HAK gibi tanınmış sertifikasyon kuruluşunun adını veya sertifika numarasını belirtmişse, bu bilgi sonuç notunda gösterilir.

Çıktı: HELAL, ŞÜPHELİ veya HARAM sınıfı + güven skoru (0-100). Güven skoru, içerik listesinin ne kadar net okunabildiğini ve sınıflandırmanın ne kadar kesin olduğunu gösterir.

Önemli sınırlama: Temiz sertifikasyon kuruluşu değildir. Çıktımız sınıflandırmadır, fetva değildir. Dini hassasiyetiniz için son kararı vermeden önce üreticiye veya ilgili sertifikasyon kuruluşuna doğrulamanızı öneririz. Özellikle ŞÜPHELİ sonuç aldığınız ürünlerde üretici beyanı zorunludur.

Kaynaklar:

• Diyanet İşleri Başkanlığı — Helal Gıda İlmihali
• GİMDES — Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme ve Sertifikalama Araştırmaları Derneği
• TSE Helal — Türk Standartları Enstitüsü Helal Sertifikasyon Programı
• HAK — Helal Akreditasyon Kurumu

Spor Modu

Hedef kitle: Düzenli spor yapan, beslenmesini hedefe göre takip eden kullanıcılar.

Nasıl çalışır:

Spor modu kullanıcının seçtiği hedefe göre farklı kural seti uygular. Aynı ürün, "kas kazanımı" hedefiyle farklı, "yağ yakımı" hedefiyle farklı puan alabilir.

Değerlendirme yöntemi: Taban skor 50 olarak başlar. Hedefe özel kurallar pozitif veya negatif yönde değerleri ayarlar.

Dört hedef ve örnek kuralları:

• Kas Kazanımı: Yüksek protein (>25g) puanı yukarı çeker, yüksek şeker (>15g) ve ultra-işlenmiş gıda (NOVA Grup 4) puanı aşağı çeker.
• Yağ Yakımı: Düşük kalori, yüksek protein ve düşük şeker pozitif; yüksek yağ ve karbonhidrat negatif.
• Performans: Kompleks karbonhidrat ve elektrolit dengesi pozitif; yapay tatlandırıcı ve katkı maddeleri negatif.
• Genel Sağlık: NOVA Grup 1-2 (işlenmemiş veya minimum işlenmiş) ürünler pozitif; ultra-işlenmiş ürünler ve fazla katkı negatif.

Sonuç eşikleri:

• 70 ve üzeri: AL — hedefinize uygun.
• 40-69: ORTA — dikkatli tüketim önerilir.
• 40 altı: ALMA — hedefinize uygun değil.

Önemli sınırlama: Spor modu kişiselleştirilmiş diyet planı değildir. Antrenman programınız, vücut kompozisyonunuz, kronik hastalıklarınız ve günlük kalori ihtiyacınız değerlendirmeye dahil edilmez. Bireysel beslenme planı için diyetisyen veya spor hekimine danışınız.

Kaynaklar:

• NOVA Sınıflandırması — Monteiro vd., São Paulo Üniversitesi, Public Health Nutrition (2018)
• EFSA Katkı Maddeleri Veritabanı — Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi
• ISSN (International Society of Sports Nutrition) sporcu beslenme rehberleri

Çocuk Modu

Hedef kitle: 0-12 yaş çocukların beslenmesini takip eden ebeveynler.

Nasıl çalışır:

Çocuk modu tehlike sayma (danger-count) mantığıyla çalışır. Taban skor 100 olarak başlar; üründe tespit edilen her risk faktörü puanı düşürür.

Risk seviyeleri ve etki:

• KRİTİK risk: Her tespit için −25 puan. Örnek: bebek için kafein, ultra-işlenmiş tatlandırıcı, yüksek sodyum.
• ORTA risk: Her tespit için −10 puan. Örnek: yapay renk maddeleri, yüksek şeker.
• DÜŞÜK risk: Her tespit için −3 puan. Örnek: az miktarda katkı maddesi, sınırda tuz.

Yaş grubuna göre eşik:

Risk değerlendirmesi yaş grubuna göre değişir. Aynı içerik 6-12 yaş için orta risk olabilirken, 0-1 yaş bebek için kritik risk olabilir. Örneğin bebek_0_1 grubunda ürün şeker içeriyorsa, sayısal puan ne olursa olsun sonuç doğrudan UYGUN_DEĞİL kategorisine düşer.

Sonuç eşikleri:

• 75 ve üzeri: UYGUN — yaş grubunuz için güvenli kabul edilir.
• 40-74: DİKKATLİ — sınırlı miktar veya seyrek tüketim.
• 40 altı: UYGUN_DEĞİL — bu yaş grubunda önerilmez.

Önemli sınırlama: Çocuk modu pediatrik beslenme tavsiyesi değildir. Bebek ve çocuk beslenmesi konusunda pediatrist veya çocuk diyetisyenine mutlaka danışınız. Özellikle:

• 0-6 ay: Yalnız anne sütü dönemi. Uygulamamızın bu yaş için ayrı modu yoktur.
• 6-12 ay: İlk ek gıda dönemi. Formülümüz bu hassas dönemin tüm ihtiyaçlarını tam karşılayamaz.
• Alerjik bünye, prematüre doğum, kronik hastalık: Mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir.

Kaynaklar:

• Türk Pediatri Kurumu Beslenme Rehberi
• DSÖ Çocuk Beslenme Önerileri
• Türk Gıda Kodeksi Çocuk Mamaları Tebliği
• EFSA Çocuk ve Bebek Gıdaları Güvenlik Listesi

Veri Güncelliği

Her ürün değerlendirmesi, üreticinin paket beyanının son güncellendiği tarih üzerinden yapılır. Üretici formülünü zaman içinde değiştirebilir; bu durumda eski değerlendirme güncel olmayabilir.

• 0-60 gün: Veri taze kabul edilir.
• 60-180 gün: Damgada "ESKİ" uyarısı görünür. Üreticiye doğrulamanız önerilir.
• 180+ gün: "YENİLENMESİ GEREKİYOR" uyarısı görünür. Bu değerlendirmeyi güvenle kullanmamanızı tavsiye ederiz.

Veri kaynaklarımız üç kategoride:

• Market siteleri (Migros, A101 vb.): Otomatik tarama ile güncellenir.
• Open Food Facts: Topluluk kaynaklı uluslararası veritabanı.
• Kullanıcı taramaları: Doğrulanmamış kullanıcı katkıları, ayrı işaretlenir.

Paylaşım kartlarında görünen şeker küpü karşılığı yaklaşık bir görsel kıyastır: 1 küp şeker ≈ 4 g şeker kabul edilir ve paket/porsiyon verisi üretici beyanına göre hesaplanır.

Değerlendirmenin Sınırlamaları

Temiz'in size sunduğu değerlendirme şunları yapmaz:

• Tıbbi tavsiye vermez
• Kişiselleştirilmiş beslenme planı oluşturmaz
• İlaç-besin etkileşimi değerlendirmez
• Bireysel alerjenleri kişiye özel uyarmaz
• Bireysel günlük kalori veya makro ihtiyacınızı hesaplamaz
• Helal modu fetva veya sertifika niteliği taşımaz
• Çocuk modu pediatrik teşhis veya tedavi önerisi değildir

Bu konularda hekim, diyetisyen, pediatrist veya helal sertifikasyon kuruluşuna danışmanız gerekir.

İtiraz ve Düzeltme

Bir üründe yanlış bilgi olduğunu düşünüyorsanız:

• Kullanıcı olarak: Ürün ekranındaki "Bilgi yanlış mı?" butonuna basın.
• Üretici olarak: itiraz@gettemiz.com adresine yazın. 48 saat içinde dönüş yaparız.

Tüm düzeltme talepleri kayıt altına alınır. Kabul edilen düzeltmeler 7 gün içinde uygulamaya yansır.

Versiyon Geçmişi

• v1.0.0 (29 Nisan 2026): İlk yayın metodolojisi.

İleride değerlendirme algoritmasında önemli değişiklik olursa, mevcut kullanıcılarımıza bildirim göndereceğiz ve yeni versiyon onayı isteyeceğiz.

Yasal Bildirim

Temiz'in değerlendirmesi, üreticinin ambalaj beyanına dayanır. Üretici bilgileri zaman içinde değişebilir; her ürün ekranında son güncelleme tarihini görürsünüz. Bireysel sağlık, dini ve diyet kararları için uzman desteği alınız.

Temiz, ne sertifikasyon kuruluşu ne tıbbi otorite ne de fetva makamıdır. Açık akademik standartları ve fıkhi içtihadı kullanan bağımsız bir bilgilendirme aracıdır.